VS zwakken het advies af voor gezond alcoholgebruik

De Verenigde Staten hebben afgelopen woensdag nieuwe, afgezwakte alcoholrichtlijnen gepubliceerd. De nieuwe aanbevelingen bevatten niet langer een waarschuwing over een mogelijk verband tussen de consumptie van alcohol en kanker. Bovendien heeft de overheid het advies voor een maximale dagelijkse hoeveelheid drankjes weggelaten.

Voorheen luidde het advies dat vrouwen niet meer dan één glas alcohol per dag zouden drinken, en mannen maximaal twee. In de nieuwe richtlijnen staat nu enkel nog vaag verwoord dat het voor Amerikanen verstandiger is om hun alcoholgebruik 'te beperken in het belang van de algehele gezondheid.'

De nieuwe alcoholrichtlijnen werden voorgesteld door dr. Mehmet Oz, die aan het hoofd staat van de Centers for Medicare and Medicaid Services en nauw samenwerkt met de omstreden minister van Volksgezondheid Robert Kennedy jr. "Het beste is niet drinken. Maar alcohol is ook een sociaal smeermiddel. En waarschijnlijk is niets gezonder dan op een veilige manier plezier te hebben met vrienden", aldus Oz, die tevens bekend is van zijn eigen tv-show The Dr. Oz Show (2009-2022). Goede en betrouwbare data die de richtlijn van maximaal één of twee drankjes per dag onderbouwen, zijn er wat hem betreft niet.

In de vernieuwde richtlijnen wordt ook niet langer gewaarschuwd voor het verband tussen alcohol en kanker, wat haaks staat op de bevindingen van het Amerikaanse Centers for Disease Control and Prevention, en het National Cancer Institute. Ook internationaal is het een trendbreuk: buurland Canada benoemt expliciet dat er geen veilige hoeveelheid alcohol is en in Ierland moeten fabrikanten op hun producten zetten dat alcohol kanker kan veroorzaken. In ons land benadrukte de HGR de negatieve gezondheidseffecten van alcohol en stelt het dat er geen veilige ondergrens is.

Volgens de Wereldgezondheidsorganisatie valt alcohol in de hoogste categorie van kankerverwekkende stoffen, en is bijna 5 procent van de ziektelast op de wereld toe te schrijven aan alcohol.

Amerikanen drinken minder

De nieuwe alcoholrichtlijnen komen op een cruciaal moment voor de Amerikaanse alcoholindustrie, die te maken heeft een terugval in verkoop, schrijft The New York Times. Het percentage Amerikaanse volwassenen dat zegt alcohol te drinken is gedaald tot 54 procent, tegenover 62 procent in 2023. 53 procent vindt dat zelfs één of twee drankjes per dag slecht zijn voor de gezondheid, wat meer dan het dubbele is in vergelijking met 2011.

Dat de nieuwe richtlijnen geen melding meer maken van het verband tussen alcoholgebruik en kanker is “een overwinning voor de grote alcoholproducenten”, aldus Mike Marshall, directeur van de Alcohol Policy Alliance, in een reactie aan de Amerikaanse krant. “Wat de industrie het meest vreest, zijn consumenten die op de hoogte zijn van het verband tussen kanker en alcohol."

Critici hebben hun zorgen geuit over de samenstelling van de groep experts die hielpen bij het opstellen van de richtlijnen. Verschillende leden bleken banden te hebben met de alcoholindustrie. 

Ook in ons land probeerde de alcoholindustrie gezondheidswaarschuwingen af te zwakken. Begin november vorig jaar werd bekend dat de lobby-organisatie van de Belgische alcoholhandelaars heeft geprobeerd Sciensano te beïnvloeden met een dubieus wetenschappelijk onderzoek dat twijfel zaait over de negatieve effecten van alcohol.

Vernieuwde voedingsrichtlijnen

De alcoholrichtlijnen maken deel uit van de vernieuwde voedingsrichtlijnen voor de VS, die zijn opgesteld onder leiding van minister Volksgezondheid en Sociale Zaken, Kennedy jr. Ze adviseren Amerikanen onder andere om minder bewerkt en voorverpakt voedsel te eten, en juist om meer eiwitten, rood vlees, verzadigde vetten en zuivelproducten te consumeren.

"Vandaag verklaart onze overheid de oorlog aan toegevoegde suikers", aldus de minister tijdens de presentatie van de 164 pagina's tellende voedingsrichtlijnen. Het duurde echter niet lang voordat critici signalen van belangenverstrenging opmerkten: meerdere wetenschappers in de commissie die het begeleidende wetenschappelijke rapport opstelden, bleken financiële banden te hebben met de vlees- en zuivelsector.

Om die reden heeft een groep artsen een verzoekschrift ingediend bij de federale toezichtshouder, met de oproep om de richtlijnen in te trekken en opnieuw te laten opstellen. Het Amerikaanse ministerie van Landbouw en het ministerie van Volksgezondheid zouden volgens de artsen hun wettelijke verplichtingen bij het opstellen van de voedingsrichtlijnen niet correct hebben nageleefd. "Door ernstige belangenconflicten bij de auteurs van het onderliggende wetenschappelijke rapport zijn aanbevelingen ontstaan die vooral de commerciële belangen van ongezonde voedselindustrieën dienen, in plaats van de volksgezondheid (...) Deze adviezen leiden tot een groter risico op aandoeningen, zoals hart- en vaatziekten, kanker, diabetes en aangeboren afwijkingen."