Wetsvoorstel verlengt levensverwachting voor palliatief forfait
Een wetsvoorstel van Els Van Hoof (cd&v) wil de termijn voor de toekenning van het palliatief forfait uitbreiden van een maximale levensverwachting van drie maanden naar één jaar.
Herman Nys, em. prof. medisch recht KU Leuven
Volksvertegenwoordiger Els Van Hoof (cd&v) diende op 23 maart een wetvoorstel in tot wijziging van het KB van 2 december 1999 tot vaststelling van de tegemoetkoming van de ziekteverzekering voor geneesmiddelen, verzorgingsmiddelen en hulpmiddelen voor palliatieve thuispatiënten, bedoeld in artikel 34,14° ZIV-wet met het oog op een uitbreiding van de levensverwachting voor de toekenning van het palliatief forfait.
Dit wetsvoorstel beoogt de termijn voor de toekenning van het palliatief forfait uit te breiden van een maximale levensverwachting van drie maanden naar één jaar. Door het palliatief forfait vroeger in het ziekteproces beschikbaar te stellen, kunnen meer patiënten tijdig de nodige thuiszorg en ondersteuning ontvangen.
Het palliatief forfait
Sinds 1999 voorziet de ziekteverzekering in een palliatief forfait om palliatieve patiënten die thuis willen blijven financieel te ondersteunen bij de vaak hoge kosten. Dit forfait, dat vanaf 1 januari 2026 850,51 euro bedraagt en éénmaal kan worden hernieuwd, vormt een belangrijke tegemoetkoming voor uitgaven aan geneesmiddelen, verzorgingsmateriaal en hulpmiddelen die anders (gedeeltelijk) door de palliatieve thuispatiënt zelf gedragen moeten worden.
Het bedrag wordt rechtstreeks op de persoonlijke bankrekening van de patiënt gestort en kan vrij worden besteed volgens de noden van de patiënt. Het doel van dit forfaitaire bedrag bestaat erin het financiële nadeel van patiënten die thuis willen sterven te compenseren ten opzichte van degenen die palliatieve zorg in het ziekenhuis (of in woonzorgcentra) krijgen.
Ook wordt hiermee beoogd te voorkomen dat deze patiënten in de terminale fase in het ziekenhuis moeten worden opgenomen omdat ze hun zorg niet meer financieel kunnen dragen als ze thuis blijven.
Het levensverwachtingscriterium
De toekenning van het palliatief forfait gebeurt op basis van specifieke voorwaarden, geattesteerd door de huisarts. Eén van deze voorwaarden is het levensverwachtingscriterium. Het KB van 2 december 1999 bepaalt dat het palliatief forfait enkel wordt toegekend aan patiënten ‘bij wie de prognose van de aandoening(en) slecht is en het overlijden op relatief korte termijn verwacht wordt’, meer bepaald bij een levensverwachting van meer dan 24 uur en minder dan drie maand.
Deze benadering is vandaag niet langer afgestemd op de actuele medische praktijk, noch op de noden van patiënten en hun omgeving, vind Van Hoof.
Voor artsen is het vaak bijzonder moeilijk om nauwkeurig in te schatten hoeveel tijd een patiënt nog te leven heeft. Deze prognose blijft een delicate en onzekere oefening, met als gevolg dat sommige mensen niet tijdig als palliatieve patiënt worden geïdentificeerd en daardoor te laat of zelfs helemaal geen financiële steun ontvangen.
Palliatieve zorg wordt bijgevolg vaak te laat opgestart, pas in de laatste levensdagen, waardoor veel patiënten en hun omgeving niet ten volle kunnen profiteren van het comfort, de begeleiding en de ondersteuning die palliatieve thuiszorg beoogt.
Verlenging van de levensverwachting
Een langere termijn tot 1 jaar zou dit patroon kunnen keren, stelt Van Hoof. Dat zou tegemoet komen aan een betere afstemming op de actuele medische praktijk en bovendien een grotere flexibiliteit aan de patiënt bieden, die het palliatief forfait kan aanvragen en benutten op het moment dat zijn zorgnoden zich effectief aandienen.
Niets belet hem immers om het forfait op elk moment aan te vragen of te gebruiken wanneer de termijn van de ingeschatte levensverwachting van één jaar reeds is ingegaan.
Artikel 2 van het wetsvoorstel vervangt daartoe in artikel 3, 4°, van het KB van 2 december 1999 de woorden ‘drie maand’ door de woorden ‘één jaar’.
