Vandenbroucke stelt nieuw pact met ziekenfondsen voor
Minister van Sociale Zaken en Volksgezondheid Frank Vandenbroucke wil een nieuw pact met de ziekenfondsen sluiten. Die moeten hun werking moderniseren en meer resultaatgericht werken. Belangenconflicten moeten worden aangepakt.
Minister van Sociale Zaken en Volksgezondheid Frank Vandenbroucke heeft vandaag een nieuw pact met de ziekenfondsen voorgesteld, zoals voorzien in het regeerakkoord. Het voorstel werd al overgemaakt aan de regeringspartners en de ziekenfondsen zelf, maar is volgens Vandenbroucke niet te nemen of te laten.
Zijn ambitie is duidelijk, zegt Vandenbroucke : "een gezondheidszorg van topkwaliteit die voor iedereen beschikbaar, toegankelijk en betaalbaar blijft". Daarvoor zijn ingrijpende hervormingen nodig, niet alleen bij artsen en ziekenhuizen maar ook bij de ziekenfondsen.
Vandenbroucke erkent de bijzondere positie van de ziekenfondsen, die als ledenverenigingen zonder winstoogmerk een unieke plaats innemen tussen overheid en markt. Ze dragen niet alleen verantwoordelijkheid voor de organisatie van de gezondheidszorg, maar ook voor het beheer van arbeidsongeschiktheid.
Arbeidsongeschiktheid werd door Vandenbroucke als een gezondheidsprobleem benoemd, en hij vroeg om in het debat daarover niet alleen met strengheid maar ook met mededogen te spreken. “Dat zoveel mensen uitvallen wijst er ook op dat de samenleving niet zo gezond is als ze zou moeten zijn.”
Zeven pijlers
Het voorgestelde pact steunt op zeven pijlers. Een eerste hervorming betreft de berekening van de administratiekosten. Die moeten beter aansluiten bij de reële werklast en tegelijk efficiëntie stimuleren. De huidige verdeelsleutels tussen de landsbonden worden als verouderd en te complex beschouwd. Meer transparantie en een doelmatiger gebruik van publieke middelen staan voorop.
Daarnaast wil Vandenbroucke een groter aandeel van de administratiekosten variabel maken en koppelen aan prestaties. Het gaat daarbij niet alleen om efficiëntie en de bestrijding van oneigenlijk gebruik, maar ook om gezondheidsuitkomsten en preventie. Initiatieven zoals vaccinatiepromotie, het gebruik van het globaal medisch dossier en inspanningen rond re-integratie moeten daarin meegewogen worden.
Een derde pijler betreft schaalvergroting. Vandenbroucke ziet mogelijkheden voor efficiëntiewinsten, onder meer via gezamenlijke IT-platformen. Tegen 2028 zou elke landsbond nog slechts één ziekenfonds per landsdeel of gewest tellen, in plaats van de huidige versnipperde structuur.
Ook het gegevensbeheer moet grondig hervormd worden. Vandenbroucke schuift negen concrete mijlpalen naar voren om de digitalisering en gegevensuitwisseling aanzienlijk te versnellen. Zo moet de doorlooptijd van processen drastisch verkorten van twee jaar naar zes maanden. Gegevens uit onder meer het Intermutualistisch Agentschap moeten sneller gevaloriseerd worden, en er komt één centrale tarificatiemotor.
Verder wil Vandenbroucke scherper toezien op mogelijke belangenconflicten. Financiële participaties van ziekenfondsen in profitorganisaties worden uitgesloten. Ook hun betrokkenheid bij ziekenhuisbeheer of het beheer van de ziekteverzekering wordt kritisch bekeken. “Ik denk niet dat er vandaag malversaties zijn, maar het publiek en de politiek vragen helderheid.” Wie een mandaat heeft in het RIZIV, zou niet tegelijk een mandaat mogen hebben in een beheerorgaan van een zorginstelling.
De verplichte aanvullende verzekering vormt een zesde aandachtspunt. Vandenbroucke wil de doelstellingen ervan duidelijker afbakenen en het onderscheid met private verzekeringen aanscherpen. De focus moet liggen op gezondheid, wetenschappelijke evidentie en meerwaarde voor gezondheid of welzijn.
Zo wordt gesteld dat ziekenfondsen geen voordelen zouden mogen toekennen voor niet-conventionele praktijken (Vandenbroucke gaf het voorbeeld van homeopathie) waarvoor de overheid geen tussenkomst voorziet. Ook het systematisch herverzekeren van remgelden kan voor hem niet, omdat dit indruist tegen het oorspronkelijke doel van remgeld. Zomerkampen voor jongeren zouden kunnen doorgaan als de ziekenfondsen een duidelijke link met gezondheid en welzijn kunnen beargumenteren.
Tot slot komen de optionele verzekeringen zoals de hospitalisatieverzekeringen in het vizier. Ziekenfondsen betalen geen verzekeringstaks van 9,5%, wat volgens Vandenbroucke verantwoord is omdat ze gebonden zijn aan strikte regels inzake non-discriminatie, bijvoorbeeld op basis van leeftijd of voorafbestaande aandoeningen. Hij wijst er ook op dat ze als verzekeraar verplicht zijn reserves aan te leggen.
Maar indien de financiële resultaten van deze resultaten leiden tot een solvabiliteitsratio boven een bepaalde drempel, moet het surplus volgens de minister terugvloeien naar de leden of worden ingezet voor gezondheidsprioriteiten.
“De bedoeling is om hierernstig over te spreken. Een pact is iets waarover je het eens moet worden. Ik geloof rotsvast in de noodzaak van sociale verzekeringsfondsen. Ik stel daarom eisen, om hen een sterkere rol te geven in een solidaire gezondheidszorg", besloot Vandenbroucke.
