Clarinval: wachtdienst studenten zonder vergoeding niet onwettig
Volgens minister van werk David Clarinval is het niet onwettig dat studenten geneeskunde verplicht worden wachttdiensten te vervullen zonder dat daar enige vergoeding tegenover staat. Stages die in het curriculum zijn geïntegreerd, maken deel uit van een opleidingsprogramma en niet van een arbeidsovereenkomst.
Herman Nys, em. prof. medisch recht KU Leuven
Tijdens de vergadering van de Commissie voor Sociale Zaken, Werk en Pensioenen van de Kamer van Volksvertegenwoordigers op 15 juni stelde Anne Pirson (Les Engagés) aan minister van werk David Clarinval een mondelinge vraag over verplichte wachtdiensten zonder enige vergoeding voor studenten geneeskunde.
Opschorting vergoeding na controle RSZ
Volgens Pirson baart de opschorting van de vergoeding voor wachtdiensten van geneeskundestudenten in verschillende Brusselse universitaire ziekenhuizen de studenten zorgen.
Deze beslissing zou genomen zijn naar aanleiding van een controle door de RSZ, waarbij het gebruikelijke vergoedingssysteem ter discussie werd gesteld. Sommige geneeskundestudenten-stagiairs zijn hun wachtdiensten blijven vervullen zonder op de hoogte te zijn gebracht van deze opschorting en krijgen nu geen vergoeding voor deze diensten.
Rechtsonzekerheid
Afhankelijk van de kwalificatie ervan, kunnen deze wachtdiensten beschouwd worden als een onderdeel van een opleiding of als een vorm van arbeid die verplichtingen met zich meebrengt op het gebied van loon, belastingen en sociale bijdragen. Deze grijze zone zorgt voor rechtsonzekerheid, zowel voor de ziekenhuizen als voor de studenten, aldus Pirson.
Pirson vroeg onder meer aan de minister wat zijn standpunt was ten aanzien van de juridische classificatie van de wachtdiensten die door geneeskundestudenten-stagiairs worden verricht.
In zijn antwoord stelde Clarinval dat de juridische kwalificatie van prestaties, zoals stages of opleidingen, niet afhangt van de benaming die de partijen hanteren, maar van de werkelijke uitvoering ervan. Om van een overeenkomst te kunnen spreken, moeten er krachtens het arbeidsrecht verscheidene elementen aanwezig zijn, zoals met name een prestatie, een vergoeding en een gezagsverhouding.
Niet betalen van vergoeding niet onwettig
Voor studenten-stagiairs geldt dat de prestaties, die vóór het behalen van het masterdiploma tijdens een stage verricht worden, onder een opleidingsregeling vallen en niet onder een arbeidsovereenkomst. In die context is het niet onwettig om geen vergoeding te betalen, maar worden bepaalde kosten wel terugbetaald opdat de studenten niet buitensporig veel zelf zouden moeten bekostigen.
Voor huisartsen (haio's) en specialisten in opleiding (aso's) die zorg verlenen met het oog gericht op hun erkenning, is de wet van 12 december 2010 tot vaststelling van de arbeidsduur van toepassing, ongeacht de aard van de relatie met de opleidingsinstelling, met name wat de arbeidsduur, de rusttijden en de begeleiding van de wachtdiensten betreft.
Mogelijke oplossingen
Voorts vroeg Pirson welke oplossingen de minister overweegt om te voorkomen dat studenten verplichte wachtdiensten verrichten zonder vergoeding, en of hij overlegt met minister Vandenbroucke om te zorgen voor een gecoördineerde aanpak voor de verduidelijking van de juridische status van de stagiairs en de eisen met betrekking tot de organisatie van de zorg.
Minister Clarinval antwoordde dat deze aangelegenheid, die betrekking heeft op het arbeidsrecht, de sociale zekerheid en de organisatie van de opleiding een gecoördineerde aanpak vereist. De opleiding van specialisten is overigens een gedeelde bevoegdheid van de federale overheid en de gemeenschappen. Voor de specifiekere vragen verwees hij haar door naar minister Vandenbroucke.