Resolutie vraagt invoering van een zorgkoffer voor mantelzorgers
Parlementsleden van CD&V vragen een structurele hervorming van de huidige versnipperde verlofstelsels voor mantelzorgers.
Herman Nys, em. prof. medisch recht KU Leuven
Volksvertegenwoordigers Naima Lanjri en Nathalie Muylle (cd&v) dienden bij de Kamer van Volksvertegenwoordigers een voorstel van resolutie in inzake de invoering van een zorgkoffer voor mantelzorgers.
Met de 'zorgkoffer' wordt een structurele hervorming van de huidige versnipperde verlofstelsels beoogd. Deze gaan van sporadisch een dag zorgverlof tot situaties die maandenlang zorg vereisen.
De koffer moet leiden tot meer autonomie en flexibiliteit bij het combineren van de zorgtaken met werk. Deze zorgkoffer komt tegemoet aan mensen met een beperkte of matige zorgnood waarbij de werknemer het werk wil combineren met de zorg.
Verzoeken aan de federale regering
Het voorstel van resolutie verzoekt de federale regering:
1. een zorgkoffer voor de mantelzorgers in te voeren als structurele hervorming van de huidige versnipperde verlofstelsels, die leidt tot meer autonomie en flexibiliteit bij het combineren van de zorgtaken met werk en die voldoet aan de volgende criteria:
1.1. de zorgkoffer is een geïntegreerd en flexibel verlofkader dat de bestaande verlofvormen bundelt in één coherent systeem, waardoor mantelzorgers op een transparante en toegankelijke manier inzicht krijgen in hun verlofrechten en de zorgvrager kunnen bijstaan in functie van de zorgnood en -situatie;
1.2. de zorgkoffer bestaat uit twee luiken: een luik voor acute zorg en bijstand en een luik voor bijstand;
1.3. de zorgkoffer harmoniseert, flexibiliseert en verlengt proportioneel de voorwaarden, de opnamemogelijkheden (voltijds, 1/2, 1/5, 1/10) en de duurtijd van de verschillende zorgverloven binnen het bestaande kader, door de opname in weken mogelijk te maken en naast voltijds, 1/2e en 1/5e ook de opname in 1/10e mogelijk te maken, met als doel in meer verloven te voorzien door meer flexibilisering;
1.4. de zorgkoffer omvat een bepaald contingent aan verloven dat een gegarandeerd recht vormt zonder weigerings- of uitstelmogelijkheid van de werkgever, onafhankelijk van de ondernemingsgrootte of het bestaan van een (sector- of ondernemings)cao en daarnaast omvat de koffer een contingent dat meer voorwaardelijk is en een gunst blijft;
1.5. bij de vroegtijdige stopzetting van een verlof in de zorgkoffer tijdens de minimumduur wordt het resterende saldo niet langer in mindering gebracht van het totale krediet in de koffer; de regeling wordt omgedraaid, waar bij een vroegtijdige stopzetting kort wordt gemotiveerd en enkel bij manifest misbruik van de regeling de RVA hiertegen kan optreden;
1.6. de zorgkoffer vervangt de anciënniteitsvoorwaarde, waar ze vandaag bestaat, door een werkvoorwaarde, omdat zorg en bijstand niet afhankelijk mogen zijn van de anciënniteit van de mantelzorger bij een bepaalde werkgever of op de arbeidsmarkt;
1.7. de zorgkoffer staat, zoals vandaag al voor het mantelzorgverlof het geval is, open voor andere zorgrelaties dan leden van het gezin en bloed- en aanverwanten, waarbij de vertrouwensrelatie of een nauwe, affectieve of geografische relatie met de geholpen persoon het geldende criterium wordt, zodat aan zorgbehoevenden met geen of een beperkt familiaal netwerk de nodige en noodzakelijke informele zorg en bijstand wordt gegarandeerd;
1.8. de zorgkoffer vereenvoudigt de administratieve procedures, onder meer door: 1.8.1. bij het attesteren van een zorgnood het only-onceprincipe te verankeren (bijvoorbeeld geen nieuwe aanvraag bij 14 dagen hospitalisatie van een minderjarig kind als er voor de eerste zeven dagen al een attest was); 1.8.2. een automatische toekenning van bepaalde verlofrechten en; 1.8.3. een gecentraliseerd digitaal aanvraagproces (bijvoorbeeld door middel van de kruising met het attest van de behandelend arts);
1.9. de zorgkoffer voorziet in verloven met een voldoende hoge uitkering om zo de financiële drempels weg te nemen om verlof op te nemen en in de periodes van bijstand voldoende financiële zekerheid te garanderen; de uitkeringen worden minstens op het niveau van de vandaag bestaande thematische verloven gebracht, met een bijkomende garantie voor eenoudergezinnen;
1.10. de zorgkoffer behoudt het zorgverlof van vijf dagen en maakt dit bezoldigd. Dit zorgverlof wordt een autonoom contingent, zodat zorg verlenen niet langer wordt aangerekend op het verlof om dwingende reden; 1.11. bij de opname van de verloven in de zorgkoffer is de medewerker beschermd tegen ontslag. 1.12. de zorgkoffer garandeert een gelijke toegang tot de verlofrechten voor de werknemers, de zelfstandigen en de ambtenaren. 1.13. de verloven in de zorgkoffer zijn allemaal gelijkgesteld voor de pensioenberekening, omdat zorg dragen maatschappelijk van onschatbare waarde is en niet mag worden afgestraft in het latere pensioen.
2. een zorgrekening in te voeren zodat wanneer de mantelzorger niet voldoet aan de werkvoorwaarde of tijdelijk niet actief is op de arbeidsmarkt (bijvoorbeeld een periode van werkloosheid), beroep kan doen op deze zorgrekening, waarvan de opname beperkt is in de tijd en die kan worden gefinancierd vanuit de verschillende zorgbudgetten en/of kan worden aangerekend op de maximumduur van een gemotiveerd tijdskrediet of loopbaanonderbreking, zoals die bestaat op het federaal niveau en in de deelstaten. Hierover tevens het overleg te starten met de regionale overheden die bevoegd zijn voor de bijstand aan personen en dus ook voor de zorgbudgetten en waar nodig de invoering ervan.