Patrick Emonts: Nomenclatuurwaarden zullen stof doen opwaaien
Artsenkrant sprak met prof. Patrick Emonts, voorzitter van de ABSyM (de Franstalige vleugel van BVAS). De gynaecoloog gaat in op de hervorming van de nomenclatuur, de rol van de vakbonden in het verzet en de uitbreiding van de taken van apothekers. Hoewel hij het vaak eens is met de principes, heeft hij bezwaar tegen de manier waarop deze in de praktijk worden toegepast.
AK: De hervorming van de nomenclatuur vordert. Hoe kijkt u daar tegenaan?
Prof. Patrick Emonts: Het uitgangspunt is uitstekend. Sinds de huidige nomenclatuur is ingevoerd, zijn er onrechtvaardige verschillen tussen de specialismen ontstaan. De intellectuele handeling zou dezelfde waarde moeten hebben, ongeacht het specialisme.
Daar staat tegenover dat het honorarium aangepast moet zijn aan de kosten van het benodigde materiaal. Het idee is dus om een onderscheid te maken tussen de zuivere honoraria, dat wil zeggen de waarde van de intellectuele prestatie, en de praktijkkosten. Bepalen wat een verstrekking werkelijk kost, is echter een gigantische klus.
Hoe wordt de relatieve waarde van de verstrekkingen vastgesteld?
Voor medisch-technische en chirurgische handelingen hebben teams van de KU Leuven en de ULB een waardeschaal opgesteld, eerst binnen elke discipline en vervolgens tussen de disciplines onderling. Voor consultaties wordt rekening gehouden met drie componenten: tijd, risico en complexiteit.
De standaard relatieve waarde-eenheid (RVU) komt overeen met twintig minuten, bij een gemiddeld risico en een gemiddelde complexiteit. Deze waarde kan vervolgens worden aangepast. Het is uiterst moeilijk om tot overeenstemming te komen, omdat elke discipline haar eigen specifieke kenmerken verdedigt.
Waar ligt de grootste onbekende?
Alles wordt in eerste instantie in relatieve waarden gedefinieerd, maar niemand weet nog wat één eenheid waard zal zijn: 28 euro, 30 euro, 40 euro? Dat is de moeilijkheid. We mogen vooral niet vergeten dat we binnen een vast budget werken: we zullen over hetzelfde bedrag beschikken.
Als er veel eenheden worden gecreëerd of als hun relatieve waarde hoog is, zal de geldwaarde van een eenheid dus laag zijn. Het inschatten van de kosten blijft bovendien erg ingewikkeld, vooral in ambulante praktijken, waar men moet betalen voor het gebouw, het onderhoud, het personeel en de apparatuur.
De minister wil snel vooruitgang boeken: er zijn grootschalige tests aangekondigd voor 2027 en de inwerkingtreding is gepland voor 2028. Maar eenmaal iedereen ziet hoe de inkomsten worden herverdeeld, zal dat veel opschudding veroorzaken.
Wij zijn een vakbond van artsen, niet van metaalbewerkers: we gaan niet de straat op met ijzeren staven.
Hoe kijkt u aan tegen de UBPS/BUG, die een prominente rol speelt in het verzet?
Ik sta op zeer goede voet met hen en vind dat ze fantastisch werk verrichten, maar het is geen vakbond. Het zijn eerder opinievormers en klokkenluiders, maar ze hebben geen zitting in de overlegorganen. Wij zijn een tussenpersoon: we geven zowel de situatie in de praktijk door aan de regering als de politieke en institutionele standpunten door aan de artsen.
Het probleem van de medische syndicaten is dat het werk dat in de commissies wordt verricht, te weinig zichtbaarheid krijgt. Daardoor kan de indruk ontstaan dat de vakbond slaapt en niets onderneemt. Maar wij zijn een vakbond van artsen, niet van metaalbewerkers: we gaan niet de straat op met ijzeren staven. De UBPS fungeert min of meer als die publieke contactarm. Ik heb bewondering voor de tijd die haar leden hieraan besteden en hun bereidheid om de belangen van de praktijk te verdedigen.
Wat antwoordt u op degenen die de syndicaten ervan beschuldigen dat ze in de eerste plaats de inkomsten van artsen verdedigen?
Als er één zeer krachtige boodschap zou zijn die we moeten uitdragen, dan zou het deze zijn: we willen de kwaliteit van de gezondheidszorg verdedigen, niet het inkomen van artsen. Er wordt ons voortdurend verteld dat artsen te veel verdienen, maar men kijkt naar de brutocijfers zonder te weten wat de praktijk kost. Mijn praktijk heeft 10.000 euro per maand aan exploitatiekosten: je moet al heel veel geld verdienen om die te kunnen betalen.
Ik zet me in om te voorkomen dat een van de beste gezondheidszorgstelsels van Europa ten onder gaat aan al die controles die het vertrouwen ondermijnen, en om ervoor te zorgen dat dit beroep aantrekkelijk blijft.
Men moet ophouden met te zeggen dat artsen dieven en bedriegers zijn, of dat het allemaal rijke mensen zijn. Dat er extreme gevallen zijn van artsen die zich hebben verrijkt, is zeker, maar zij vertegenwoordigen niet het hele beroep.
Hoe kijkt u aan tegen de uitbreiding van de rol van apothekers, met name op het gebied van vaccinaties?
Ik begrijp het idee van de minister. De toegankelijkheid is soms een probleem en preventie is essentieel. De apotheker heeft een universitaire opleiding gevolgd, kent de producten goed en is zeer toegankelijk: het is dus logisch om hem in staat te stellen de preventie uit te breiden.
Maar deze aanpak staat opnieuw los van de realiteit in de praktijk. Wanneer een arts vaccineert, ziet hij de patiënt. Dat is het moment om de bloeddruk te meten, de gezondheidstoestand te evalueren en eventueel de medicatie te herzien. Door patiënten ergens anders naartoe te sturen, verwijderen we de arts van zijn patiënten. En mocht er zich een incident voordoen – hoe zeldzaam ook – dan beschikt de arts over de professionele competentie om dit op te vangen.
Ik zou liever inzetten op het medisch aanbod. Er moet rekening worden gehouden met een generatiewisseling: om een arts te vervangen die 70 uur per week werkte, zijn er vandaag de dag twee jonge artsen nodig die hun levenskwaliteit willen behouden, en daar valt niets op af te dingen. Ik zou liever de gebieden in kaart brengen waar het aanbod ontoereikend is en stimulansen creëren om daar artsen aan te trekken.