Van complete afwijzing tot geen taboes

CM Gezondheidsfonds en Solidaris kanten zich tegen een verhoging van het remgeld bij de huisarts. Voor VNZ is een aanpassing geen taboe.

We zijn tegen elke verhoging van het remgeld bij huisartsen, omdat dit geen neutrale bezuinigingsmaatregel is, stelt Luc Van Gorp, voorzitter van CM Gezondheidsfonds, de visie van zijn ziekenfonds meteen scherp. "Door het remgeld te verhogen verschuift een deel van de factuur van de sociale zekerheid naar de patiënt. Dat treft vooral mensen die vaak zorg nodig hebben of financieel kwetsbaar zijn. Op korte termijn kan dat een beperkte besparing opleveren, maar op langere termijn dreigt het net een hogere maatschappelijke kost te worden doordat noodzakelijke zorg wordt uitgesteld."

Beperkte afname van zorg

Internationale empirische studies tonen volgens Van Gorp aan dat remgelden slechts een beperkte 'remmende' invloed hebben op zorggebruik. "Wanneer verhogingen al een effect hebben, gaat het doorgaans om een beperkte afname van zorggebruik, zonder onderscheid tussen hoog- en laagwaardige zorg. De mogelijke impact op overconsumptie is dus minimaal."

Voor CM Gezondheidsfonds is het duidelijk: de remgeldverhoging is feitelijk een belasting op wie vaak of langdurig ziek is. "Ze weegt bovendien veel zwaarder voor mensen met een zeer laag inkomen. Zelfs met de bestaande beschermingsmaatregelen van vandaag – de verhoogde tegemoetkoming en de maximumfactuur – besteedt de armste vijf procent van de bevolking meer dan een kwart van zijn inkomen aan gezondheidsuitgaven", aldus Van Gorp.

Twee keer opdraaien

"Besparingen in de gezondheidszorg realiseren door een verhoging van het remgeld, lijkt voor de meeste artsen misschien een elegant voorstel", zegt Paul Callewaert, algemeen secretaris van Solidaris. "Zo komt deze factuur zeker al niet bij hen terecht. Bedragen van vijf en tien euro klinken voor heel wat mensen toch eerder bescheiden? Wij vinden een remgeldverhoging nochtans niet zo logisch. Want patiënten betalen nu al voor verspilling in de zorg. Door het remgeld te verhogen in plaats van deze verspilling aan te pakken, dreigen ze nu een tweede keer op te draaien voor verkeerde aanwending en verspilling van hun centen. Twee keer betalen voor slechte kwaliteit of niets? Zullen de meeste mensen of patiënten hiermee akkoord gaan?"

Callewaert vindt dat patiënten in België al veel uit eigen middelen bijdragen in de gezondheidskosten. "Volgens internationaal vergelijkbare cijfers betaalden de Belgische gezinnen in 2023 ongeveer 21,5 procent van alle gezondheidsuitgaven rechtstreeks uit eigen portemonnee. Daarmee zitten we flink boven de 15% die de Wereldgezondheidsorganisatie naar voren schuift als percentage voor een zorgsysteem met sterke financiële bescherming."

Kiest de regering toch voor een verhoging van het remgeld, dan vraagt Solidaris enkele voorwaarden. "Eerst moet de verspilling in de zorg worden aangepakt. De remgelden mogen ook niet dienen voor een verhoging van de honoraria voor zorgverstrekkers. De opbrengst van de hogere remgelden moet wel worden gebruikt voor nieuwe initiatieven voor patiënten, zoals de verbetering van zorg, betere terugbetaling of terugbetaling van nieuwe technologieën."

Geen taboe

Voor Jürgen Constandt, voorzitter van het Vlaams & Neutraal Ziekenfonds, is een eventuele aanpassing van het remgeld geen taboe. "Idealiter waren de remgelden in het verleden gewoon jaarlijks geïndexeerd. Het remgeld is al 15 jaar lang hetzelfde bedrag. Bij een normale indexatie zouden we in 2027 rond anderhalve euro en zes euro uitkomen. De piste die nu op tafel ligt, is wel wat hoger, maar in een Belgische context wellicht noodzakelijk. Niets is gratis in de wereld. Vandaar dat men best een objectieve structurele regeling zou invoeren voor de bepaling van het remgeld: bijvoorbeeld 10% voor personen met de verhoogde tegemoetkoming en 25% voor de andere verzekerden."

Constandt wijst er voorts op dat er naast de sociale maatregel van de verhoogde tegemoetkoming nog een ander belangrijk sociaal correctiemechanisme bestaat, namelijk de maximumfactuur die de eigen bijdrage bij ernstige medische problemen aftopt. "Het is belangrijk om de criteria voor de verhoogde tegemoetkoming grondig te herwerken en de politieke verantwoordelijkheid van de verschillende gewesten daarbij ook te durven benoemen. Want ook hier zijn er heel wat scheeftrekkingen en allicht (overal) misbruiken."

Voor VNZ ligt een meer structurele oplossing in een aparte Vlaamse ziekte- en invaliditeitsverzekering. "Dan zou er wel degelijk nog ruimte zijn voor ondersteuning van de eerstelijn, in tegenstelling tot wat nu helaas gebeurt met Impulseo. Er zou meer ingezet kunnen worden op preventie en de remgelden zouden op langere termijn beperkt blijven", besluit Jürgen Constandt.