Arbeidshof

"Lid zijn van provinciale raad is een zelfstandige beroepsbezigheid"

Op 16 december 2025 oordeelde het Arbeidshof van Antwerpen dat een arts die verkozen is als lid is van een provinciale raad van de Orde der artsen een beroepsbezigheid uitoefent als zelfstandige en bijgevolg sociale zekerheidsbijdragen verschuldigd is (niet gepubliceerd arrest).

Herman Nys, em. prof. medisch recht KU Leuven

Het Arbeidshof vernietigde door dit arrest de andersluidende beslissing van de arbeidsrechtbank van 21 januari 2025 in een zaak aangespannen door de Rijksdienst voor sociale verzekeringen der zelfstandigen (RSVZ) tegen de arts. De RSVZ had de arts ervan in kennis gesteld dat hij als lid van de provinciale raad een beroepsactiviteit als zelfstandige uitoefende en bijgevolg sociale zekerheidsbijdragen was verschuldigd. De arts reageerde hierop door te stellen dat hij genoot van het statuut van ‘publiek mandataris’.

Dat statuut is geregeld in artikel 5bis van het KB nr. 38 van 27 juli 1967 aangaande publieke mandaten. Om zo’n mandaat te vervullen moeten twee voorwaarden cumulatief zijn vervuld: benoemd zijn als mandataris in een openbare of private instelling en belast zijn met een mandaat uit hoofde van een functie bij een administratie van onder meer het Rijk.

De arbeidsrechtbank verwierp de vordering van de RSVZ omdat de arts geen beroepsactiviteit zou hebben uitgeoefend. De RSVZ tekende beroep aan tegen deze beslissing.

Beslissing van het Arbeidshof

Anders dan de eerste rechters, oordeelde het Arbeidshof dat de arts er niet in slaagde het vermoeden van uitoefening van een beroepsactiviteit te weerleggen. De arts verwees naar het feit dat er van enige substantiële regelmaat bij de uitoefening van zijn mandaat als effectief raadslid en tuchtrechter in de provinciale raad geen sprake was. Het Arbeidshof stelde evenwel vast dat de prestaties wel met een zekere en voldoende regelmaat werden verricht. Een 'beperkt' aantal samenkomsten van de tuchtraad staat het regelmatige karakter van de activiteit niet in de weg. Nergens vereist de wetgeving dat het om een voltijdse of ononderbroken prestatie gaat. Ook aan de voorwaarde van winstoogmerk was volgens het Arbeidshof voldaan, nu er geen discussie was dat de arts, naast de terugbetaling van de kosten, via zitpenningen betaald werd voor het bijwonen van de zittingen van de tuchtraad. De arts oefende bijgevolg een beroepsactiviteit uit en wel als zelfstandige.

Geen publiek mandaat

Het Arbeidshof was van oordeel dat de hoedanigheid van publiek mandataris inhoudt dat de mandataris ermee belast is één of meer rechtshandelingen te verrichten voor rekening en uit naam van een ander persoon. Volgens het Hof beschikte de arts niet over een dergelijk mandaat. Hij kon geen rechtshandelingen voor rekening en uit naam van de Orde der artsen stellen. Dat volgt uit artikel 3 van het KB nr. 79 betreffende de Orde der artsen dat als volgt luidt: ‘Zowel in rechte als om te bedingen als om zich te verbinden, treedt de Orde op door de Nationale Raad en is zij vertegenwoordigd door de voorzitter.'

Conclusie

Het Arbeidshof besluit dat de arts niet onder de uitzonderingen viel van artikel 5bis van het KB nr. 38. Als verkozene in de provinciale raad en zetelend in de tuchtraad, oefende hij een beroepsactiviteit uit, uit hoofde waarvan hij niet door een arbeidsovereenkomst of door een statuut verbonden was. Hij is bijgevolg onderworpen aan het sociaal statuut van zelfstandige voor het vervullen van deze opdracht.