MUG-helikopters blijven vleugellam

Het advies dat minister van Sociale Zaken en Volksgezondheid Frank Vandenbroucke (Vooruit) vorige week ontving van de Federale Raad van Ziekenhuisvoorzieningen erkent de meerwaarde van MUG-helikopters, de zogenoemde Helicopter Emergency Medical Service (HEMS). Toch blijven er meerdere knelpunten bestaan. Dat antwoordde Vandenbroucke in de kamercommissie Gezondheid op vragen van onder andere Jean-François Gatelier (Les Engagés) en Irina De Knop (Anders.).

Dit voorjaar vroeg minister van Sociale Zaken en Volksgezondheid Frank Vandenbroucke (Vooruit) de Federale Raad van Ziekenhuisvoorzieningen (FRZV) een advies over de financiering en het gebruik van de zogenoemde Helicopter Emergency Medical Service (HEMS). De minister vroeg dat advies omdat de Federale Raad voor Dringende geneeskundige hulpverlening in een eerder advies had aangegeven dat de HEMS best een ziekenhuisfunctie zou worden.

Hoewel de deadline voor dat advies 1 september was, ontving de minister het advies pas op 12 oktober. De FRZV erkent in het advies de meerwaarde van de HEMS en wil dat er een toekomstbestendige erkenning en financiering wordt voorzien. "Maar verder bevat het advies toch nog belangrijke open vragen", stelt Vandenbroucke vast.

Forfaitaire overheidsbijdrage

Een van de knelpunten is de financiering. De FRZV vraagt een structurele financiering waarbij de overheid minstens een forfaitaire basis draagt. Er bestaat echter geen eensgezindheid over wie de rest moet betalen, of welk deel per interventie of per vliegminuut wordt vergoed. De Raad is met name verdeeld over de bijdrage van de patiënt. Een meerderheid binnen de FRZV wil een bijdrage van de patiënt mogelijk houden zolang de financiering door de overheid niet dekkend is, terwijl een minderheid de Nationale Raad voor dringende geneeskundige hulpverlening volgt. Die stelt dat een interventie met een helikopter de patiënt niet meer mag kosten dan een MUG-interventie. De FRZV geeft dan ook geen concreet voorstel voor de financiering.

Ook op de vraag wanneer de helikopter moet worden ingezet, geeft de FRZV geen duidelijk antwoord. Dat blijft beperkt tot het eerder algemene principe dat de HEMS aanvullend en complementair moet zijn aan de MUG-functies en dat hij moet worden ingezet op basis van uniforme, wetenschappelijk onderbouwde criteria. Wat die criteria moeten zijn, staat niet in het advies.

Regionale bevoegdheid

Een laatste probleem dat niet wordt opgelost is de spreiding van de HEMS. De FRZV vraagt een meetproject om op een objectieve manier te bepalen waar er een HEMS nodig is. Hoewel dat meetproject er nog niet is, beveelt de raad wel aan om de twee bestaande sites meteen te erkennen. "De vraag rijst hoe die erkenning zich verhoudt tot de programmatie die uit het meetproject zal voortvloeien", vraagt Vandenbroucke zich af. De erkenning van de HEMS als ziekenhuisfunctie is overigens geen bevoegdheid van de federale, maar wel van de regionale overheden.

Voor Jean-François Gatelier (Les Engagés) blijft er na het antwoord van de minister heel wat onduidelijkheid bestaan, met name over de erkenning van de HEMS in Bra-sur-Lienne, die al dertig jaar op erkenning wacht. Hij waarschuwt tevens voor het risico op langere interventietijden in landelijke gebieden door de concentratie van ziekenhuizen.

Provinciegrenzen

De financiering van de helikopter in Brugge baart Dominiek Sneppe (Vlaams Belang) dan weer zorgen. Die kan slechts overleven dankzij giften en bijdragen van provincie en gemeenten. "Zeker nu onze wegen vaak volledig dichtslibben, kan die helikopter een reddende factor zijn." Ze herinnert de minister eraan dat de erkenning van de HEMS in het regeerakkoord staat.

Frieda Gijbels (N-VA) sluit zich aan bij de kritiek van Sneppe en vindt de huidige financiering van de HEMS in Brugge te onzeker en fragiel. Ze is er wel gerust in dat het regeerakkoord zal worden uitgevoerd en de twee bestaande HEMS worden erkend. Het belang van de HEMS valt volgens haar niet te onderschatten. De helikopter in Brugge rukte afgelopen zomer ongeveer 250 keer uit, waarbij de interventies niet beperkt bleven tot West-Vlaanderen. Hij werd ook ingezet in Oost-Vlaanderen en Zeeuw-Vlaanderen. "Het belang van de HEMS overstijgt de provinciegrenzen", besluit het N-VA-kamerlid.