Waalse begroting: Solidaris waarschuwt voor de indexsprong in woonzorgcentra

Op 5 november 2026 bracht de Algemene Raad een positief advies uit over de begrotingsmaatregelen in het Waalse Gewest. Solidaris prijst de kwaliteit van het sociaal overleg, de betrokkenheid van de sectorcomités van AVIQ, de herfinanciering van de gezinszorgdiensten en het behoud van het voor de gehandicaptenzorg bestemde budget. Toch betreurt de organisatie de indexsprong die aan de woonzorgcentra wordt opgelegd. Die verzwakt instellingen die nu al met grote financiële moeilijkheden kampen, waardoor de factuur mogelijk bij de bewoners terechtkomt.

Volgens Solidaris mag Wallonië de thuiszorg en de residentiële zorg niet tegenover elkaar plaatsen als het een echt beleid wil uitbouwen voor de opvang van de vergrijzing, vanuit een benadering waarin de zorgcontinuïteit centraal staat.

Sociaal overleg dat getuigt van kwaliteitsvol werk

In een moeilijke begrotingscontext prijst Solidaris het goede verloop van het sociaal overleg en de betrokkenheid van de sectorcomités. Het sociaal overleg heeft ernstig en in overleg werk geleverd om besparingsmogelijkheden in kaart te brengen, met blijvende aandacht voor de gevolgen ervan voor de begunstigden.

Deze oefening toont aan dat deze mechanismen geen rem zetten op politieke besluitvorming, maar juist helpen om ernstige beslissingen te nemen die verankerd zijn in de realiteit op het terrein.

Voor Solidaris moet het sociaal overleg een centrale plaats blijven innemen en moet de begroting voor de gezondheidszorg in Wallonië verder worden besproken met de betrokken actoren.

Tien miljoen euro voor gezinsondersteuning: een positief signaal

Solidaris verwelkomt de herfinanciering van de diensten voor gezinszorg en ouderenzorg. In 2027 wordt 10 miljoen euro extra toegekend. Daarnaast komt er 5,9 miljoen euro voor prioritaire situaties en 2,7 miljoen euro voor het Autismeplan. Zo kan het urencontingent worden uitgebreid en kunnen de verplaatsingskosten beter worden vergoed.

Solidaris zal bovendien bijzonder waakzaam blijven ten aanzien van het project Garantie autonomie. De thuiszorg ondersteunen en versterken is een prioriteit. Maar ook mensen met een zware zorgbehoefte de diensten en prestaties bieden die nodig zijn om thuis echt zelfstandig te kunnen leven, en hun de middelen geven om een sociaal leven te behouden, is even belangrijk. Deze aspecten moeten elkaar aanvullen om tegemoet te komen aan de behoeften van alle betrokkenen.

Deze maatregel sluit aan bij de wil om mensen te ondersteunen in hun keuze om zo lang mogelijk thuis te blijven wonen, door de hulpverlening die hen daarbij kan begeleiden te versterken.

De aangekondigde herfinanciering is dan ook een belangrijke stap vooruit. Wel moet worden gegarandeerd dat de middelen daadwerkelijk leiden tot meer beschikbare uren voor de begunstigden. Voldoende personeel en aantrekkelijke beroepen zijn essentieel om dat doel te bereiken.

Thuiszorg ondersteunen mag niet betekenen dat woonzorgcentra worden verzwakt

Solidaris maakt zich zorgen over de indexsprong die aan de sector van de woonzorgcentra wordt opgelegd. Het voorstel bepaalt dat de tegemoetkoming voor verblijfskosten gedurende drie jaar niet met 2% wordt aangepast bij de eerste indexering van het jaar. Voor 2027 wordt de besparing door deze maatregel geraamd op 14,767 miljoen euro. Daar komt nog een eenmalige vermindering van 6,57 miljoen euro bij, overeenkomend met niet-opgenomen kredieten.

Het voorstel bepaalt dat de tegemoetkoming voor verblijfskosten gedurende drie jaar niet met 2% wordt aangepast bij de eerste indexering van het jaar.

Deze beslissing valt in een sector die al kwetsbaar is. De overheidsfinanciering dekt slechts ongeveer de helft van de uitgaven van de Waalse woonzorgcentra; de andere helft wordt betaald via de tarieven die de bewoners betalen. In 2023 betaalden zij gemiddeld 1.989 euro per maand voor hun verblijf, plus ongeveer 108 euro aan supplementen. Dat komt neer op een gemiddelde factuur van bijna 2.100 euro per maand.

De geplande besparingen in deze sector dreigen te leiden tot hogere kosten voor de bewoners, minder investeringen en meer druk op de werkgelegenheid en de personeelsbezetting. Voor sommige instellingen kan dit zelfs tot sluiting leiden.

Geen tegenstelling tussen thuiszorg en woonzorgcentra

Solidaris verzet zich ertegen dat thuiszorg en woonzorgcentra worden voorgesteld als twee concurrerende sectoren. Beide zijn essentieel en complementair, en passen bij verschillende momenten in dezelfde levensloop.

"De impact van de indexsprong op de bewoners, de personeelsbezetting en de levensvatbaarheid van de instellingen moet nauwkeurig worden onderzocht."
- Jean-Pascal Labille

Politieke beslissingen moeten de verschillende stappen in de levensloop veiligstellen en op elkaar afstemmen. Ze mogen de ene sector niet herfinancieren door de andere te verzwakken.

Daarom vraagt Solidaris de Waalse regering om een globale visie op het gezondheids- en autonomiteitsbeleid voor te leggen, gebaseerd op een echte continuüm tussen thuiszorg en MR/MRS, en op steun voor alternatieve woonvormen.

"De impact van de indexsprong op de bewoners, de personeelsbezetting en de levensvatbaarheid van de instellingen moet nauwkeurig worden onderzocht ."

"De vergrijzing van de bevolking vereist een ambitieus beleid, geen concurrentie tussen verschillende oplossingen. Thuiszorg ondersteunen is onmisbaar, maar toegankelijke en kwaliteitsvolle woonzorgcentra garanderen is dat evenzeer. Het gaat er niet om tussen beide te kiezen, maar ervoor te zorgen dat iedereen op het juiste moment de juiste begeleiding krijgt, op de plek die aansluit bij zijn of haar behoeften."